Η τοποθέτηση ξύλινων κουφωμάτων
Στις περισσότερες βιομηχανικά προηγμένες χώρες το ξύλινο κούφωμα έρχεται και τοποθετείται τελειωμένο στο εργοτάξιο . Στη χώρα μας εφαρμόζεται κατά κανόνα διαφορετική πρακτική. Η κάσα και το φύλλο κατασκευάζονται και τοποθετούνται σε διαφορετικές φάσεις του εργοταξίου και μάλιστα όχι πλήρως τελειωμένα. Έτσι η τοποθέτηση της κάσας γίνεται μετά το κτίσιμο των τοίχων και χρησιμεύει παράλληλα ως οδηγός για τα επιχρίσματα. Αργότερα κατασκευάζονται και τοποθετούνται τα φύλλα (συνήθως μετά τα τελικά δάπεδα, οπότε έχει διαμορφωθεί το τελικό ύψος των πορτόφυλλων).
Η τοποθέτηση της κάσας γίνεται στις παρειές του ανοίγματος με μεταλλικά ελάσματα (τζινέτια) που στερεώνονται με τσιμεντοκονία σε τρύπες που ανοίγονται επί τόπου . Οι κάσες των θυρών (που δεν είναι κλειστά σχήματα) πακτώνονται, ως προς τα κάτω άκρα τους, στο δάπεδο. Ανάμεσα στην κάσα και στο άνοιγμα αφήνεται αρμός περίπου 1 εκ. Ο αρμός διευκολύνει την τοποθέτηση, αλλά και τη στερέωση της κάσας με την εισχώρηση του επιχρίσματος.
Στα εξωτερικά κουφώματα καλό είναι να γεμίζεται το εσωτερικό του αρμού μεταξύ τοίχου και κάσας με υαλοβάμβακα ή αφρό πολυουρεθάνης, ώστε να εξασφαλίζεται καλύτερη ανεμοστεγανότητα και θερμομόνωση.
Τα κυριότερα προβλήματα του παραπάνω τρόπου τοποθέτησης, που εφαρμόζεται στη χώρα μας, είναι: - Μεγάλη καταπόνηση της κάσας από κτυπήματα καθώς και απορρόφηση υγρασίας από τα επιχρίσματα. - Κακή εφαρμογή φύλλου και κάσας (κυρίως στα παράθυρα όπου οι εγκοπές προσαρμογής είναι πιο πολύπλοκες) διότι η κάσα και τοφύλλο κατασκευάζονται χωριστά και σε διαφορετικές χρονικές φάσεις. - Επιπλέον εργασία για την προσαρμογή φύλλου-κάσας αφού γίνεται επί τόπου σε συνθήκες εργοταξίου και όχι εργοστασίου.
Στις περιπτώσεις που προβλέπονται κάσες από καλής ποιότητας ξύλο που δε θα χρωματισθεί, χρησιμοποιούμε ψευτόκασες. Η ψευτόκασα (απλή διατομή από φτηνό ξύλο) χρησιμεύει ως οδηγός των επιχρισμάτων και ή αφαιρείται ή παραμένει και χρησιμοποιείται για να βιδωθεί επάνω της ή πραγματική κάσα όταν οι οικοδομικές εργασίες βρίσκονται σε πολύ προχωρημένο στάδιο . Αφού τοποθετηθεί η κάσα ή η ψευτόκασα χρησιμοποιούνται αρμοκάλυπτρα για να καλύψουν τον αρμό που δημιουργείται στα ξύλινα κουφώματα ανάμεσα στην κάσα και στο επίχρισμα . Τα προβλήματα καταπόνησης της ξύλινης κάσας (στη φάση της κατασκευής, αλλά και της λειτουργίας αργότερα του κτίσματος) αποφεύγονται σε μεγάλο βαθμό με τη χρήση μεταλλικών στραντζαριστών κασών .
Η στραντζαριστή κάσα τοποθετείται συνήθως όπως και η ξύλινη, μετά το κτίσιμο των τοίχων. Πολλές φορές όμως τοποθετείται και πριν από το κτίσιμο, οπότε χρησιμεύει και ως οδηγός διαμόρφωσης του ανοίγματος και ως πρέκι. Στην περίπτωση στραντζαριστής κάσας τα αρμοκάλυπτρα μπορούν να παραληφθούν, αφού η μεταλλική κάσα δεν αυξομειώνεται από την επίδραση της υγρασίας και οι θερμικές μεταβολές κάσας και επιχρισμάτων είναι περίπου ίσες, οπότε στη σύνδεσή τους δεν δημιουργείται εμφανής ρωγμή. Οι στραντζαριστές κάσες καλό είναι να μη χρησιμοποιούνται εξωτερικά ή σε υγρούς χώρους χωρίς προστασία γαλβανίσματος γιατί σκουριάζουν και διαβρώνονται από την εσωτερική τους πλευρά, όπου δεν υπάρχει δυνατότητα συντήρησης.
Συντήρηση και προστασία των ξύλινων κουφωμάτων
Για να λειτουργούν σωστά και να έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής τα ξύλινα κουφωμάτα πρέπει να έχουν την κατάλληλη προστασία και συστηματική συντήρηση. Το ξύλo ως οργανικό υλικό μπορεί να υποβοηθήσει την ανάπτυξη άλλων μικροοργανισμών μέσα στη μάζα του αν οι συνθήκες είναι κατάλληλες για την ανάπτυξή τους και αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας. Σ' αυτή την περίπτωση παρατηρούμε βλάβες του ξύλου, χαρακτηριστικότερες από τις οποίες είναι η προσβολή από έντομα και το σάπισμα εξαιτίας μυκήτων. Η υγρασία υποβοηθά εξαιρετικά την ανάπτυξη των μυκήτων πέρα από τα προβλήματα λειτουργίας που δημιουργεί στο ίδιο κούφωμα (διόγκωση ή στρέβλωση των διατομών). Τα μαλακά ξύλα που κυρίως είναι αυτά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των κουφωμάτων προσβάλλονται ευκολότερα από υγρασία και έντομα.
Για να βελτιώσoυμε την αντοχή τους τα υποβάλουμε σε διάφορες επεξεργασίες, που εφαρμόζονται είτε προληπτικά, είτε εκ των υστέρων πάνω στο κούφωμα
- εμποτισμός των ξύλινων διατομών με διάφορα χημικά συντηρητικά
- επιφανειακή επεξεργασία με χρώματα ή βερνίκια. Για εκτεθειμένα κουφώματα η συντήρηση πρέπει να γίνεται περίπου κάθε 5 χρόνια για τα ελαιοχρώματα και κάθε 1,5-3 χρόνια για τα βερνίκια.
Συνοπτικά συμπεράσματα.
Τα ξύλινα κουφώματα έχουν πολλά πλεονεκτήματα, μπορούν να λειτουργούν αποδοτικά και να έχουν ικανοποιητική διάρκεια ζωής αν εξασφαλίζεται η προσεκτική τους χρήση, τα κατάλληλα μέσα προστασίας και η συχνή τους συντήρηση.
Οι βλάβες που παρατηρούνται στα ξύλινα κουφώματα οφείλονται κυρίως σε:
- λάθη επεξεργασίας των ξύλινων συνδέσμων
- κακή ποιότητα κόλλας
- μικρές διατομές ξύλου
- χρήση ακατάλληλης ποιότητας ξύλου, υψηλή περιεκτικότητα υγρασίας ξύλου (άνω του 15%) στη φάση κατασκευής και τοποθέτησης
- κακή ποιότητα χρωμάτων και εργασίας χρωματισμού
- έλλειψη έγκαιρης συντήρησης.